Rodowód

Każda istniejąca w chwili obecnej jednostka wojskowa niezależnie od wymogów formalnych szuka inspiracji, wzorców i oparcia swojej bieżącej działalności w tradycji oręża polskiego. W poszukiwaniu swoich korzeni szczególnie utożsamiamy się z tymi formacjami wojskowymi występującymi na przestrzeni naszych dziejów, których głównym zadaniem była ochrona dowodzącego wojskiem i miejsca jego postoju. Rodowód jednostek będących protoplastami Pułku Ochrony sięga początku istnienia państwa polskiego, tj. X wieku, kiedy to powstały formacje, których zadaniem była między innymi, ochrona najwyższych urzędów i instytucji w państwie. W najdawniejszych czasach funkcję tę wypełniała dobrze wyszkolona i uzbrojona drużyna książęca. Już Mieszko I utworzył i otoczył się drużyną, złożoną z doborowych wojowników, zależnych bezpośrednio od władcy. Zapewniając członkom swej drużyny doskonałe warunki, książę posiadał podległą sobie bezpośrednio, wierną grupę ludzi, gotową w każdej chwili
do boju. Ibrahim Ibn Jakub, arabski kupiec i podróżnik, który odwiedził kraje słowiańskie w drugiej połowie X w., pisze o drużynie Mieszka I: Ma on 3000 pancernych, podzielonych na oddziały, a setka ich znaczy tyle, co dziesięć setek innych wojowników. A gdy jednemu z nich urodzi się dziecko, Mieszko każe mu wypłacać żołd od chwili urodzenia.... Wraz z rozwojem sił zbrojnych, w XIV - XV wieku zaczęły powstawać chorągwie nadworne, konne oddziały doborowego rycerstwa, pełniące rolę gwardii przybocznej panującego i czuwające nad jego bezpieczeństwem. Rycerze wchodzący w ich skład, posiadający zarówno szlachetne pochodzenie, jak i wyśmienite wyszkolenie i wyposażenie, których bezpośrednim zadaniem była ochrona władcy we wszystkich okolicznościach, stanowili nie tylko o jego bezpieczeństwie, ale również jego wizerunku majestacie. O ochronę dbali zawsze dowodzący wojskami wodzowie, wojewodowie, hetmani. W celu zapewnienia bezpieczeństwa i utrzymania porządku, hetman wielki bądź polny, dowodzący całym wojskiem, wydzielał oddział, do którego obowiązków należało zaciąganie wart i czuwanie nad bezpieczeństwem maszerujących czy obozujących wojsk.
Oddziały pieszej i konnej gwardii królewskiej reaktywowano w dobie Królestwa Polskiego. W czasie Powstania Styczniowego 1863 roku tajny Rząd Narodowy powołał do życia tzw. Straż Narodową. Do jej obowiązków należało zapewnienie bezpieczeństwa rządu oraz jego agend w terenie. Oficerowie i naczelnicy Straży Narodowej byli szczególnie tropieni przez wojska rosyjskie, a pojmanych wieszano bez wyroku sądowego. Tradycja utrzymywania oddziałów ochronnych przy naczelnych władzach, cywilnych i wojskowych, kontynuowana była po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu.